24 siły charakteru – sprawdź czy masz je wszystkie

Wyobraź sobie, że jesteś w trakcie rozmowy kwalifikacyjnej. Starasz się o wymarzoną pracę. Nagle pada klasyczne pytanie: jakie są pana/pani mocne strony? A w Twojej głowie pojawia się pustka. Zaczynasz nerwowo wertować niepoukładane myśli, które zalewają Twój umysł. Możesz wymienić co najmniej dziesięć umiejętności, których Ci brakuje, ale to w czym jesteś mistrzem/ mistrzynią? Taka sytuacja nie jest niczym niezwykłym — rozpoznanie własnych mocnych stron nie zawsze jest łatwe. Niektóre umiejętności i cechy wydają nam się tak naturalne, że nie dostrzegamy ich wartości. Dlatego pomocne mogą być narzędzia umożliwiające uporządkowaną refleksję nad własnymi zasobami, takie jak kwestionariusz VIA Character Strengths. Jak w takim razie odkryć swoje mocne strony?

Czym są siły charakteru?

W klasycznej psychologii, której główna uwaga skupiona była na tym co sprawia ludziom cierpienie, wyodrębniona została klasyfikacja zaburzeń psychicznych DSM (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders). Klasyfikacja ta, która stworzona została przez Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne, aktualnie posiada już piątą edycję. Jest to narzędzie pozwalające diagnostom zakwalifikować jednostki chorobowe zgodnie z obowiązującymi kryteriami.

Wraz z pojawieniem się psychologii pozytywnej powstała potrzeba stworzenia klasyfikacji, która nie będzie koncentrowała się wokół deficytów człowieka, a wręcz przeciwnie – będzie zawierała uniwersalne i mierzalne cnoty i siły człowieka. W ten sposób powstała klasyfikacja CSV czyli pozytywna odpowiedź na DSM.

Jak tego dokonano? Christopher Peterson i Martin Seligman z University of Pennsylvania przeprowadzili przekrojowe badania wśród przedstawicieli wielu kultur i religii aby wyodrębnić łączące wszystkich ludzi wartości i dążenia. W ten sposób powstał podział na 6 cnót, w obrębie których można wydzielić 24 siły charakteru:

Mądrość i wiedza

czyli siła, która popycha ludzi do pozyskiwania i wykorzystywania wiedzy. Dzieli się na:

• twórczość – to umiejętność nowatorskiego, kreatywnego i produktywnego podejścia do różnych tematów.

• ciekawość – zainteresowanie otaczającym światem

• otwartość umysłu – umiejętność analizy poznawanych rzeczy z wielu stron, chęć eksplorowania otoczenia

• zapał do nauki – chęć poszerzania wiedzy, dążenie do mistrzostwa

• perspektywa – umiejętność dawania mądrych rad innym

Męstwo 

czyli siła pozwalająca osiągać cele pomimo przeszkód. W jej skład wchodzą:

• odwaga – działanie pomimo odczuwanego strachu lub bólu

• wytrwałość – konsekwentne dążenie do celu pomimo przeszkód

• integralność – spójność działania i myślenia

• zapał – energia do działania

Człowieczeństwo 

inaczej humanitaryzm, czyli ukierunkowanie na innych. Budują je:

• miłość – traktowanie bliskich związków jako ważnych i wartościowych

• uprzejmość – dobre uczynki dla innych, wyświadczanie przysług

• inteligencja społeczna – świadomość współdziałania społeczeństwa

Sprawiedliwość 

czyli siły obywatelskie budujące silne społeczeństwo. W jego skład wchodzą:

• aktywne obywatelstwo – praca na rzecz swojej społeczności

• bezstronność – traktowanie wszystkich ludzi według równych zasad

• przywództwo – umiejętność wywierania wpływu na grupę społeczną

Umiar 

czyli siła, która chroni przed nadmiarem. Zaliczyć do niej możemy:

• wielkoduszność – umiejętność przebaczania

• pokora – skromność, działanie bez zabiegania o zasługi

• roztropność – umiejętność rozważnego dokonywania wyborów

• samodyscyplina – samokontrola na swoimi zachowaniami i odczuciami

Transcendencja 

czyli siła która nadaje sens. A w niej:

• zmysł estetyczny i docenianie doskonałości – zachwyt nad pięknem, dążenie do mistrzowskiego wykonywania różnych czynności

• wdzięczność – umiejętność wyrażania wdzięczności

• nadzieja – oczekiwanie pozytywnego rozwoju wydarzeń

• humor – wywoływanie uśmiechu

• duchowość, czy też poczucie celowości – system przekonań, określone wartości

Jak poznać swoje mocne strony?

Nie zawsze łatwo jest rozpoznać własne mocne strony. Czasem to, co przychodzi nam naturalnie, wydaje się tak oczywiste, że nie uznajemy tego za szczególny zasób. Pomocne może być uporządkowane ćwiczenie refleksyjne lub kwestionariusz VIA Character Strengths, który pozwala przyjrzeć się różnym siłom i temu, jak przejawiają się w codziennym życiu.

Co możesz zrobić aby rozwinąć swój potencjał

Możesz zacząć od prostego ćwiczenia. Przeczytaj najpierw 6 głównych cnót i zastanów się, które z nich Cię wyróżniają, a nad którymi warto popracować. Następnie to samo zrób z siłami charakteru. Stwórz odpowiednią listę na kartce papieru.

Potem porównaj swoje wyniki z narzędziem psychologicznym stworzonym do określenia mocnych stron – The VIA Character Strengths Survey. Narzędzie jest w pełni darmowe, występuje w języku polskim. Formularz jest dosyć obszerny, więc zarezerwuj sobie trochę więcej czasu, aby spokojnie go wypełnić. Gdy wypełnisz go w całości, otrzymasz raport pokazujący Twoją główną, wiodącą mocną stronę oraz pozostałe, które posiadasz 🙂 Co jest u Ciebie na pierwszym miejscu? U mnie… humor 😀

Teraz przystąp do drugiej części zadania – porównaj dwie powstałe listy. Jakie nasuwają się wnioski? Listy są takie same czy czymś się różnią. Jeżeli się różnią to jak bardzo i jak myślisz skąd wzięły się te różnice?

Znasz już swoje mocne strony. Co dalej?

Samo rozpoznanie swoich zasobów to dopiero początek. Znacznie ciekawsze jest odkrywanie, jak możesz wykorzystywać je w codziennym życiu – podczas realizowania celów, podejmowania decyzji czy radzenia sobie z trudnościami.

Przygotowałam zestaw praktycznych ćwiczeń, które pomogą Ci przełożyć tę wiedzę na działanie.

Pobierz bezpłatną kartę pracy – Moje mocne strony w praktyce.

Jak wykorzystać swoje mocne strony?

Świadomość tego, w czym jesteśmy świetni, pozwala nam lepiej funkcjonować w relacjach, spełniać się zawodowo oraz sprawniej pokonywać problemy. Odkrycie swoich mocnych stron pomaga również wyznaczyć obszary do pracy. Warto korzystać z sił dominujących, ponieważ zwykle są dla nas naturalnym zasobem i możemy świadomie wykorzystywać je w nowych sytuacjach. Możemy także celowo rozwijać mniej wykorzystywane siły, zwłaszcza gdy wspiera to ważny dla nas cel — nie oznacza to jednak, że siły z końca rankingu VIA są automatycznie najważniejsze do rozwijania. Badanie Proyera i in. (2015) sugeruje, że korzyści z pracy nad siłami dominującymi lub mniej wykorzystywanymi mogą zależeć od profilu osoby.

Relacje

Czas rzuca kłody pod nogi każdej relacji. Partner już nie fascynuje tak jak na początku, a wręcz zaczyna irytować. Nie zauważasz już tego co Cię ujmowało na początku – coraz wyraźniej widzisz wady i skazy jego charakteru. A gdyby tak zmienić perspektywę? Zacząć ponownie koncentrować się na jego mocnych stronach?

Jeżeli czujesz, że do waszego związku wkradła się rutyna, to mam dla Ciebie propozycję. Wypełnijcie darmowy test pozwalający poznać swoje mocne strony. Określcie 5 kluczowych z nich i ustalajcie randki pozwalające Wam je wykorzystywać. Jak to działa? Jeżeli Twoją mocną stroną jest twórczość, a Twojego partnera humor to spróbujcie połączyć te dwie cechy. Może śmieszną opcją okazałby się bal przebierańców na który przygotowalibyście własne kostiumy?

Praca

Czy wiesz o tym, że w pracy możesz pracować ze swoimi mocnymi stronami? Nie musisz przebudowywać całego harmonogramu. Michelle McQuaid opisuje praktykę 11-minutowego nawyku: około 30 sekund na wskazówkę uruchamiającą działanie, 10 minut na wykorzystanie wybranej siły w konkretnej aktywności i około 30 sekund na nagrodę. To praktyczna propozycja, a nie potwierdzona naukowo „dawka” — wybierz czas i sposób pracy, które są dla Ciebie wykonalne. Schemat wskazówka–działanie–nagroda może pomóc regularnie korzystać z mocnych stron. Przeczytaj o 10 sposobach wzmacniania swoich mocnych stron w pracy.

Odporność psychiczna

Twoje mocne strony, czyli siły charakteru wpływają na to jaka jest Twoja odporność psychiczna. Wiara we własne siły stanowi rodzaj bazy dla niej. Poznanie siebie pozwala lepiej przygotowywać się do walki z przeciwnościami i skuteczniej pokonywać przeszkody. Masz do dyspozycji 24 supermoce – której użyjesz dzisiaj aby zmierzyć się z zadaniem jakie przygotowało dla Ciebie życie?

Wykorzystaj swoje mocne strony do realizacji celów

Znajomość własnych zasobów może pomóc Ci lepiej dopasować sposób działania do swoich możliwości, preferencji i wartości.

Jeżeli zdarza Ci się zaczynać nowe przedsięwzięcia z entuzjazmem, ale trudno Ci utrzymać zaangażowanie, sprawdź również, skąd bierze się słomiany zapał i co możesz zrobić, żeby skuteczniej realizować swoje cele.

Dowiedz się, skąd bierze się słomiany zapał.

Źródła

• Peterson, C., & Seligman, M. E. P. (2004). Character Strengths and Virtues: A Handbook and Classification.
• Proyer, R. T., Gander, F., Wellenzohn, S., & Ruch, W. (2015). Strengths-based positive psychology interventions: a randomized placebo-controlled online trial on long-term effects for a signature strengths- vs. a lesser strengths-intervention.
• McQuaid, M. Strengths Coach-in-a-Box – opis praktyki wskazówka–działanie–nagroda i 11-minutowego nawyku.